سرمازدگی و یخ زدگی ، عوامل، پیشگیری، درمان

سرمازدگی و یخ زدگی

به طور کلی هنگام در معرض سرما قرار گرفتن انسان دو مشکل عمده برای انسان پیش می آید :
الف : کاهش دمای عمومی بدن که به آن سرما زدگی یا hypothermia می گویند
ب : در معرض سرما قرار گرفتن و آسیب موضعی قسمتی از بدن که به آن forstbite می گویند
======================
علل و عوامل سرمازدگی :

تماس طولانی مدت بدن با سرما باعث ایجاد دو بیماری مهم می‌شود: اول سرمازدگی به معنای کم شدن دمای داخلی بدن، و دوم یخ‌زدگی اندام‌های انتهایی.
سرمازدگی هنگامی رخ می‌دهد که پوست در معرض سرمای شدید قرار می‌گیرد. سرمازدگی ممکن است سطحی باشد یا به شکل جدی‌تری درآید که "سرمازدگی عمیق" نامیده می‌شود و اغلب پاها و دست‌ها را گرفتار می‌کند.
شایع‌ترین جاهایی که ممکن است سرمازده شوند بینی، گونه‌ها، لب‌ها، چانه، گوش‌ها و پنجه پا , انگشتان دست است.
واضح است که مهم‌ترین عامل سرمازدگی، اقامت طولانی مدت و داشتن پوشش نامناسب در محیط سرد است.
جالب است بدانیم که دمای صفر یا کمتر از صفر درجه برای ایجاد این بیماری الزامی نیست و در دماهای بالاتر مثلا 5 تا 10 درجه هم اگر لباس‌ها نازک یا خیس باشند و وزش باد وجود داشته باشد، یا اقامت فرد در سرما خیلی طولانی باشد، ایجاد سرمازدگی محتمل است
در هنگام در معرض سرما قرار گرفتن بافتها، شريانهای کوچک اين نواحی بلافاصله منقبض می گردند تا از هدر رفتن دما جلوگيری کنند ،که همین امر باعث سرمازدگی عضو می گردد.
. هرچه برودت هوا بالاتر می رود ( زیر صفر) درجه صدمات بیشتر می شود.
. در شرایط خستگی زیاد و برودت زیاد در ارتفاعات مشکل می توان از سرمازدگی پیشگیری کرد.
. در دمای ده درجه زیر صفر هر عضو یا ماهیچه ای از بدن که بیشتر از چند دقیقه بیحس باشد ممکن است دچار سرمازدگی شود. این افراد چند ساعتی را با بی حسی عضو رنج می برند ولی علایم بیماری را مشاهده نمی کنند چون غیر از بی حسی هیچ حس دیگری ندارند.

===============================

علل و عوامل تشدید کننده :
می توان گرسنگی ، خستگی، ترس، هیجان، بي خوابی، کم آبی بدن، سنگینی کوله پشتی، طوفان و کمبود اکسیژن را جزو عوامــل تشديد کننده سرمازدگی نام بـرد.
تعریق بیش از حد، تند گام برداشتن، نفس نفس و تقلای زیاد در هوای سرد، باعث کاهش منابع انرژی و قدرت دفاعی بدن در مقابل سرما می گردد. بدن در مقابله با سرما، خونرسانی به نقاط سطحی بدن را، برای گرم نگهداشتن هسته مرکزی ،کاهش می دهد . که این امر باعث سرد شدن نقاط انتهایی بدن می گردد.
سيگار: کشیدن سیگار در ارتفاعات ، باعث تنگ شدن رگهای خونی تمام بدن و اختلال در سیستم اکسیژن رسانی خون می گردد.
الکل: نوشيدن الکل باعث گشاد شدن رگها و افزايش جريان خون سطح بدن و در نتيجه کاهش دمای خون می شود. بازگشت این خون به قلب و ريه ، کاهش سریع دمای بدن را در پیش دارد
===============================

علائم بالینی سرمازدگی
دو نوع سرمازدگی عضوی و عمومی داریم.

عمومی : در سرمازدگی عمومی مویرگهای پوست منقبض شده و جریان خون را از پوست کاهش می دهد تا گرمای کمتری از سطح بدن خارج شود.
سرمازدگی عمومی که کل بدن را در بر می گیرد ؛ مانند ماهیچه ها، ریه ها و استخوانها ،که قسمت عمده ای از بدن ما را تشکیل می دهند.

علایم: رنگ پریدگی ، لرزه در بدن ، انقباض ماهیچه ها ، احساس سرمای زیاد ، پس از مدتی صحبتهای مصدوم مبهم و درک وی مختل و غیر منطقی می شود
تعداد تنفس بیمار کمتر از حالت طبیعی می شود - خواب آلودگی ظاهر می شود که ممکن است به کُما منجر شود - ممکن است ایست قلبی رخ دهد

لرز اولین واکنش دفاعی بدن برای گرم کردن خود است و بدن بطور خودکار سعی می کند تا با افزایش کار عضلات حرارت بیشتری تولید کند و دمای قسمت مرکزی خود را ثابت نگه دارد.
با پیشرفت آسیب و کاهش بیشتر دمای بدن، این واکنش دفاعی نیز مختل می شود.  گیج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت و تصمیم گیری و از دست دادن هماهنگی حرکات و فعالیتهای بدنی، اشکال در تکلم و صحبت کردن و همچنین سفتی و انقباض عضلانی از دیگر علائم هیپوترمی می باشد.

وقتی دما به زیر 37 درجه سانتی گراد برسد، سرمازدگی به انسان دست می دهد که می توان به خوبی درمان نمود ، اما اگر دمای بدن به 26 تا 34 درجه سانتی گراد برسد، شانس بهبودی بسیار کم است.

یک مثال از سرمازدگی عمومی غوطه ور شدن شخص در آب سرد، ویا نداشتن حفاظ کافی در مقابل سرما خصوصا در خستگی در ارتفاعات بالا

علایم سطحی و عضوی :
وقتی اعضای بدن در سرمای طولانی قرار گیرند سرمازدگی عضوی یا همان یخ زدگی پیش می آید سرمازدگی عضوی که شامل اعضای انتهایی بدن، دستها، پاها، گوشها، بینی و چانه می باشـــتد.
این سرمازدگی ممکن است به دو حالت سطحی یا عمقی باشد ، سطحی تنها پوست یخ می زند و عمقی بافتهای زیر پوست را شامل می شود . البته یخ زدگی ممکن است با سرمازدگی عمومی هم همراه باشد
سرمازدگی موضعی  ( یخ زدگی ) در سه درجه ممکن است ایجاد شود در شود در یدترین حالت آن در نوع سه باید عضو سرمازده را قطع نمود

نشانه‌ها:
سرمازدگی درجه اول:
۱. پوست سفید یا کمی زرد
۲. احساس خارش یا سوزش یا تیر کشیدن

سرمازدگی درجه دوم:
۱. از دست رفتن حس (بی‌حسی)
۲. قرمز شدن یا ورم کردن بافت‌ها
۳. پوست انداختن و تاول زدن پوستی که دوباره گرم شده

سرمازدگی درجه سوم:
۱. پوست موم مانند سفید و سخت
۲. ورم

=========== ادامه در صفحه بعد =============