کله پاچه خورها، بخوانند

غذایی سنتی و ایرانی که در طول سال نیز طرفداران خاص خود را دارد

وقتی هوا سرد می‌ شود تمایل افراد به خوردن غذاهای گرم و پُرکالری بیشتر می ‌شود. کله پاچه یکی از این نوع غذاها است. غذایی سنتی و ایرانی که در طول سال نیز طرفداران خاص خود را دارد و اغلب غذای محبوب نسل قدیم است و البته طبع نسل جوان نیز آن را می‌ پسندد.

این غذا بسیار چرب و پُرانرژی است. ویژگی اصلی این غذا پروتئین بالا و باکیفیت آن است. پروتئین ‌ها مواد مغذی ‌ای هستند که در رشد، ترمیم و ساخت سلول ‌ها و بافت ‌های بدن نقش مهمی به عهده دارند و مصرف نوع حیوانی آن ها به مقدار لازم برای تمام گروه‌ های سنی توصیه می ‌شود.
به طور کلی کله پاچه از پختن سر، دست و پای گوسفند تهیه می ‌شود. اجزای این غذا نیز شامل بناگوش، زبان، مغز، چشم، گوشت صورت و پاچه است. آب این غذا به عنوان پیش‌ غذا به‌همراه نان خورده می‌ شود. کله ‌پاچه غذایی دیرپز بوده و طبخ آن زمان زیادی طول می ‌کشد. این غذا را گاه برای هضم سریع ‌تر با آبلیمو و دارچین میل می‌ کنند و بهترین زمان مصرف آن نیز صبح است. مصرف نامتعادل و نابجای غذاهایی چون کله ‌پاچه به دلیل چربی‌ های اشباع و کلسترول بالا می ‌توانند خواب شبانه را مختل کنند. این غذا به دلیل آن که سنگین و دیرهضم است باعث مشکلات گوارشی و کم‌ خوابی می ‌شود.

P کله‌ پاچه سرشار از کلسترول
کله‌ پاچه با وجود مواد مغذی، سرشار از کلسترول است. کلسترول یک نوع چربی است که می ‌تواند در رگ‌ های خونی شما رسوب کند و باعث انسداد آن ها شود. اگر این انسداد در عروق ظریف خون ‌رسانی قلب و مغز رخ دهد، باعث ایجاد سکته قلبی و مغزی می‌ شود. از طرف دیگر کلسترول می‌ تواند زمینه بروز بیماری‌ هایی چون چربی خون، فشار خون، چاقی، دیابت و نقرس را افزایش دهد، اما با وجود این گوشزدها از سوی متخصصان متاسفانه در برخی استان ‌های غربی به دلیل فراوانی دام و سنت ‌های رایج غذایی این توصیه نادیده گرفته می ‌شود.
ساکنان این مناطق در دهه ‌های گذشته در چارچوب سبک زندگی عشایری یا کشاورزی به کارهای طاقت ‌فرسایی می ‌پرداختند، ولی امروزه که زندگی ساکن ‌تر و تحرک کمتر و کار بدنی محدود شده است باید در انتظار عواقب مصرف این نوع فرآورده‌ ها بود.
مقدار کلسترول مغز گاو و گوسفند بیش از دیگر مواد غذایی است، به طوری که یک وعده مغز گاو به وزن حدود 120 گرم بیشتر از 2000 میلی‌ گرم کلسترول دارد. در 100 گرم آن نیز 130 کالری انرژی نهفته است. البته ناگفته نماند که یکی از امتیازات مثبت مغز دام این است که منبع فوق ‌العاده ویتامین B12 شمرده می ‌شود.
زبان گوساله و گوسفند انباشته از چربی بوده و مقدار زیادی از اغلب ویتامین ‌های B به ویژه ویتامین B12 را دارد. در 100 گرم زبان گوساله 130 کالری و در 100 گرم زبان گوسفند 260 کالری انرژی نهفته است.

P افراد بالای 30 سال کله پاچه نخورند
حجم بالای اسیدهای چرب ترانس در سوپ سیرابی و کله پاچه برای بدن مُضر است. در صورت تمایل به مصرف کله پاچه و سیرابی باید فاکتورهای مختلفی را در نظر گفت، به طور مثال مصرف این ماده غذایی برای افراد بالای 30 سال توصیه نمی‌ شود؛ همچنین افرادی که دارای تحرک کم هستند بهتر است کله پاچه و سیرابی مصرف نکنند.
هر چند کله پاچه دارای حجم بالایی از پروتئین است، اما معمولا در سوپی غوطه ور است که دارای مقادیر زیادی اسیدهای چرب ترانس است که به ‌شدت تاثیر منفی بر سلامت مصرف کننده دارد.
همچنین چربی‌ های اشباع شده جز جدایی ناپذیری از این ماده ی غذایی است که برای بدن مُضر است.
مصرف کله پاچه از سوی دیگر پروسه هضم مواد غذایی را با مشکل مواجه می‌ کند؛ به طور مثال پس از مصرف این ماده غذایی تا مدت ها احساس گرسنگی به فرد دست نمی دهد زیرا به راحتی هضم نمی شود.

P بیماران قلبی جگر و کله پاچه نخورند
قلب عضوی است که شامل قسمت ‌های مختلف عضله، دریچه و سیستم الکتریکی است؛ آن چه که امروزه از آن به عنوان بیماری قلبی عروقی بحث می ‌شود، انسداد و اشکال در سیستم عروقی قلب است که به آن بیماری عروق کرونر یا آنژین صدری یا سکته‌ های قلبی گفته می‌ شود.
عواملی که منجر به بیماری ‌های قلبی می‌ شوند به آن ها عوامل خطر می‌ گویند. یعنی عواملی که اگر در یک فرد وجود داشته باشند، احتمال بیماری نسبت به فردی که این عوامل را ندارد، افزایش پیدا می‌ کند.
عوامل خطرساز بیماری‌های قلبی به دو گروه تقسیم می شوند:
عوامل غیرقابل کنترل شامل: سن، جنس و زمینه وراثتی
عوامل قابل کنترل که شناخت این گروه از عوامل خطر اهمیت زیادی دارد چون با کنترل آن ها می ‌توان از بیماری قلبی پیشگیری کرد. این عوامل شامل: چربی خون بالا، چاقی و اضافه وزن، فشار خون بالا، سیگار، دیابت، کم تحرکی، استرس و رژیم غذایی ناسالم است.
با توجه به عوامل خطر ذکر شده با جلوگیری از ایجاد این عوامل یا در صورت وجود، کنترل و اصلاح آن ها می ‌توان قلب سالمی داشت.
بهترین رژیم غذایی برای پیشگیری از بیماری قلبی، رژیم غذایی سالم از نظر قلب حاوی میوه و سبزیجات فراوان، لبنیات فراوان، حبوبات و انواع فیبرها است.
رژیم غذایی خوب باید چربی کمتری داشته باشد، پس مصرف جگر و کله پاچه در بیماران قلبی به هیچ وجه توصیه نمی‌ شود و افراد سالم هم باید به مقدار کمی از آن اکتفا کنند.

P خرید کله پاچه:
کله ‌پاچه ‌های ارزان در واقع کله گوسفند نیستند، بلکه کله میش و بز هستند که بسیار دیرپز بوده و نسبت به کله گوسفند طعم چندان مطبوعی ندارند.
برای خرید مغز حیوان حواس تان باشد که رنگ مغز اصلا نشان‌ دهنده ی سلامت یا عدم سلامت آن نیست، زیرا رنگ آن به نژاد دام و تغذیه ی آن بستگی دارد. اما نکته ی قابل توجه آن که اگر مغز مانده باشد ظاهری وارفته، خشک و متلاشی دارد. برای خرید کله پاچه خام حتما انواعی را که دارای بسته ‌بندی بهداشتی، تاریخ مصرف و مجوز بهداشت هستند، انتخاب کنید.
اگر حیوانی بیمار یا مبتلا به بیماری جنون گاوی باشد این بیماری می‌ تواند از فرآورده ‌های آن به مصرف ‌کننده منتقل شود و کشنده باشد. بر این اساس از خرید کله‌ پاچه ‌ای که به صورت غیرمجاز در شرایط غیربهداشتی، خارج از یخچال و به صورت روباز در مجاورت حشرات موذی و کنار خیابان‌ های پُررفت و آمد عرضه می ‌شوند، اجتناب کنید.
استشمام هر نوع بوی غیرطبیعی و نامطبوع مانند ترشیدگی، عفونت، گندیدگی، تعفن یا هرگونه تغییر رنگ، علامت فساد این فرآورده است و از خرید آن بپرهیزید.

-----------------------------------------
منابع:
فاخره بهبهانی - جام‌ جم
دکتر کیومرث دانشور – ایسنا
دکتر طوبی کاظمی - متخصص قلب و عروق